დღეს არქეოლოგები უძველესი ქალაქების მნიშვნელოვან რაოდენობას იკვლევენ. თუმცა ყველა მათგანი როდი მდებარეობს მიწაზე ან საჭიროებს გათხრებს. ზოგჯერ ქალაქები ათასწლეულების განმავლობაშიც შესანიშნავ მდგომარეობაში რჩება, თუმცა ისინი სადმე კი არა, არამედ წყლის ქვეშ მდებარეობენ. მიწისძვრებისა ან ცუნამის, რელიეფისა ან ადამიანის მოქმედებებით გამოწვეული ცვლილებების – სხვადასხვა მიზეზების გამო, მრავალი უძველესი დასახლება ფსკერზე აღმოჩნდა. დღეს კი ისინი ხელმისაწვდომია მხოლოდ მყვინთავებისთვის ან ჰიდროარქეოლოგებისთვის. გაამახვილეთ ყურადღება 6 წლის ქვეშ ჩაძირულ ქალაქზე, რომელთაც ლეგენდარული ატლანტიდის ნამდვილი ანალოგები შესაძლოა ეწოდოს.

1. ჰერაკლიონი, ეგვიპტე

Легендарный город, найденный под водой. /Фото: hopop.ru

თუ შეეცდებით იპოვოთ ატლანტიდის შესახებ ლეგენდის ნამდვილი ანალოგი, მაშინ, შესაძლოა ეს სახელწოდება პირდაპირ ჰერაკლიონის ისტორიაზე მიანიშნებდეს. ყველაზე მნიშვნელოვანი პორტი, აგრეთვე სატრანსპორტო და სავაჭრო ცენტრი აშენდა დაახლოებით ძვ. წ. VIII საუკუნეში, ანუ ძველ ეგვიპტეში პტოლემაიკოსთა დინასტიის დროს. ამასთან, ძველი ისტორიკოსების წყაროების მიუხედავად, მომდევნო ეპოქებში, ბევრ მკვლევარს საერთოდ არ სჯეროდა, რომ ეს ქალაქი არსებობდა, რადგანაც მატერიალური მტკიცებულება არ არსებობდა.

Цифровая реконструкция Гераклиона. /Фото: miroved.com

და მხოლოდ 2000 წელს, სრულიად შემთხვევით, გახდა შესაძლებელი ეგვიპტის ოდესღაც დიდებული ქალაქის პოვნა. შენობების ნაშთებსა და კარგად შემონახულ ქანდაკებებს დღეს ჰიდროარქეოლოგები იკვლევენ – ჰერაკლიონი 500 მეტრზე მეტი სიღრმეზე იყო, სანაპიროდან 6,5 კილომეტრის დაშორებით. მიუხედავად იმისა, რომ ამის შესახებ ჯერ კიდევ არ არსებობს ბევრი ინფორმაცია, დედამიწის ზედაპირიდან ამ ქალაქის გაუჩინარების მიზეზები კვლავაც მკაცრად გასაიდუმლოებულია. გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ ჰერაკლიონი აგებულია იმ ადგილას, სადაც მიწა ძირითადად თიხის ან ქვიშიანი იყო. შესაბამისად, რეგულარულმა მიწისძვრებმა და ზოგადად სეისმურმა არასტაბილურობამ საბოლოოდ გამოიწვია ის ფაქტი, რომ ქალაქი უბრალოდ წყლის ქვეშ აღმოჩნდა.

2. ფანაგორია, რუსეთი

Азовское море оказалось полно античных сюрпризов. /Фото: ok.ru

შიდა ფართობებზე ასევე შეგიძლიათ იპოვოთ უძველესი დასახლება, რომელიც საბოლოოდ ზღვის სიღრმეში გაუჩინარდა. საუბარია საბერძნეთის ქალაქ ფანაგორიაზე, რომელიც თანამედროვე ტამანის ნახევარკუნძულის სანაპიროზე მდებარეობს. სამართლიანობისთვის უნდა განვმარტოთ, რომ უძველესი დასახლების ტერიტორიის ნაწილი ხმელეთზეა, თუმცა ნაწილი აზოვის ზღვის ფსკერზე აღმოჩნდა.

Наземная часть останков древнего города. /Фото: ok.ru

ერთ-ერთი ქალაქი, რომელიც ბერძნული კოლონიზაციის ეპოქაში აშენდა, ანტიკური პერიოდის დასრულების შემდეგ დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა. ადგილობრივმა მოსახლეობამ ფანაგორია დაახლოებით 10-ე საუკუნეში დატოვა. ამის მიზეზი იყო ზღვის დონის აწევა, რამაც მისი ნაწილობრივი დატბორვა გამოიწვია. დღეს არქეოლოგები ანტიკური ქალაქის ტერიტორიაზე გათხრებს ატარებენ, ხოლო მიწაზე დაცულ ნანგრევებს მუზეუმ-ნაკრძალის სტატუსი მიენიჭათ.

3. კლეოპატრას სასახლე

Место царствования египетских правителей оказалось на дне. /Фото: travelask.ru

ძველი ეგვიპტის ქალაქ ალექსანდრიაში, როგორც აღმოჩნდა, ასევე არსებობს ტერიტორიები, რომლებიც დაახლოებით ერთინახევარი ათასი წლის წინ მომხდარი მიწისძვრის შემდეგ ჩაიძირა. ასე რომ, ხმელთაშუა ზღვის ფსკერზე არქეოლოგები აქტიურად სწავლობენ ე.წ. სამეფო კვარტლის არქიტექტურის მრავალ ობიექტს – იქ შეგიძლიათ იხილოთ ქანდაკებები, სვეტები, ტაძრების კომპლექსები და სხვა სტრუქტურები. გარდა ამისა, არაერთი წყალქვეშა გემი მდებარეობს ალექსანდრიის ჩაძირულ ნაწილთან ახლოს. დღეს ფსკერიდან ამოტანილი ნივთები ალექსანდრიის ეროვნული მუზეუმის ექსპოზიციის ნაწილს წარმოადგენს.

4. შიჩენი, ჩინეთი

Древний китайский город, затопленный человеком. /Фото: livejournal.com

ადამიანებით დასახლებული უძველესი ადგილების უმეტესობათაგან განსხვავებით, რომლებიც წყლის ქვეშ ასობით, ან თუნდაც ათასობით წელი იმალებოდნენ, ჩინური შიჩენი სულ რაღაც ორმოცდაათი წლის წინ ჩაიძირა – 1959 წელს. ამის მიზეზი იყო არა ბუნებრივი კატასტროფები, არამედ ადამიანების მიზეზით გამოწვეული წყალდიდობა ჰიდროელექტროსადგურის მშენებლობის ფარგლებში. სწორედ ამიტომ აღმოჩნდა უძველესი ქალაქი 40 მეტრის სიღრმეზე კიანდოჰუს ტბის ძირას.

Сохранность древних артефактов поразительна. /Фото: topsweet.ru

შიჩენი ფაქტიურად სავსეა ქანდაკებისა და არქიტექტურის შედევრებით და ცინგისა და მინგის დინასტიების მეფობის სხვა ნიმუშებით. ამავდროულად, სტრუქტურების მდგომარეობა საკმაოდ მაღალ დონეზე რჩება – იმდენად მაღალ, რომ ჩინეთის მთავრობა არ გამორიცხავს, ​​რომ ერთ მშვენიერ დღესაც ქალაქის გაცოცხლებას შეძლებენ.

5. პავლოპეტრი, საბერძნეთი

Самый древний античный город. /Фото: bbc.co.uk

უძველეს ანტიკურ ქალაქებს შორის დღეს რამდენიმე თუ შეიძლება იწონებდეს თავს ზღვის ფსკერზე ყოფნით. ამასთან, პავლოპეტრი მათ შორის ამ დროისთვის ყველაზე უძველესად ითვლება. მისთვის ამგვარი ტიტულის მინიჭების მიზეზი მხოლოდ ის როდია, რომ იგი დიდი ხნის წინ ჩაიძირა, მისი მდგომარეობიდან გამომდინარე თუ ვიმსჯელებთ. საქმე იმაშია, რომ უბრალოდ არ არსებობს ინფორმაცია ამგვარი დასახლების შესახებ.

Внезапно найденный античный город. /Фото: ilovegreece.ru

პავლოპეტრი შედარებით ცოტა ხნის წინ იპოვნეს – გასული საუკუნის სამოციან წლებში. გამოკვლევებმა აჩვენა, რომ ქალაქი მინოსურ ცივილიზაციას ეკუთვნის და მინიმუმ ხუთი ათასი წლის წინ ჩაიძირა, რაც მას ერთ-ერთ უძველეს დასახლებად აქცევს, რომელიც არა მხოლოდ დღემდეა გადარჩენილი, არამედ, რომელსაც საერთოდ უარსებია. თუმცა მიზეზი, რის გამოც იგი წყლის ქვეშ აღმოჩნდა, ბუნებრივი კატასტროფაა – მიწისძვრა, როგორც ანტიკური ქალაქების უმეტესობათა შემთხვევაში.

6. დვარკა, ინდოეთი

Уникальный город Кришны, ушедший под воду. /Фото: mediasole.ru

კიდევ ერთი უძველესი ანტიკური ქალაქი ინდოეთის დვარკაა. არქეოლოგები შემორჩენილი სტრუქტურების ანალიზიდან გამომდინარე მას დაახლოებით 5 ათას წლისად მოიხსენებენ. თუმცა ნამსხვრევები, ქანდაკებები და ადამიანთა ნეშტები, რომლებიც ასევე ჩაძირული ქალაქის ტერიტორიაზეა ნაპოვნი, კიდევ უფრო ძველია – ჩვენი რედაქციის ინფორმაციით, ისინი მინიმუმ ცხრა ათასი წლისაა და ზოგი თვლის, რომ ასაკი თორმეტი ათასწლეულიც კია.

Исследования индийской Атлантиды должна раскрыть её секреты. /Фото: medium.com

სამართლიანობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ უკანასკნელი განცხადება ნაკლებად სავარაუდოა, რადგანაც იმ დროს ინდოეთში საერთოდ არ არსებობდა ცივილიზაცია. დღეისათვის აქტიური კვლევა ტარდება დვარკაზე, რადგან მისი საიდუმლოებების ამოხსნა ჯერაც არ დასრულებულა. ამასთან, ისტორიკოსებმა უკვე დაადგინეს წყალდიდობის ერთი მიზეზი – ამ შემთხვევაში, ეს იყო უზარმაზარი ტალღა, რომელმაც დაფარა ქალაქი და ოკეანის ფსკერზე ჩაძირა.