100 წლის შემდეგ: როგორ შეიცვალა საკულტო ადგილები 1 საუკუნეში

ჯერ კიდევ სტუდენტობის პერიოდში იხილა ჰოლანდიელმა კასპერ მოლენარმა დაინახა ცნობილი გერმანელი ფოტოგრაფის, კურტ ჰილშერის ნამუშევრებით სავსე განსაცვიფრებელი ალბომი, რომელიც ევროპის ქვეყნების არქიტექტურულ შედევრებს იღებდა. ახალგაზრდა კაცი იმდენად დიდი შთაბეჭდილების ქვეშ მოექცა, რომ გადაწყვიტა მაესტროს ნაკრებიდან ყველაზე საინტერესო ობიექტები შეერჩია და თითქმის ასი წლის შემდეგ იმავე კუთხიდან გადაეღო სურათები. ამას რამდენიმე წელი დასჭირდა, თუმცა სურათების კოლექცია უკვე საკმაოდ შთამბეჭდავია.

1. განხორციელებული იდეა

ჯერ კიდევ 2002 წელს ჰოლანდიელმა კასპერ მოლენარმა ამსტერდამის მეორადი წიგნების მაღაზიაში მიაგნო გერმანელი ფოტოგრაფის, კურტ ჰილშერის მიერ გამოქვეყნებულ უნიკალურ ფოტო ალბომს, რომელიც მოგზაურობდა ევროპის თითქმის ყველა ქვეყანაში და ფოტოსურათების საკუთარ კოლექციას აგროვებდა. ნაპოვნი ფოტოალბომი ეძღვნება იუგოსლავიის ღირსშესანიშნაობებს და 1920 წლით თარიღდება. ეს არ იყო ერთადერთი გამოცემა. ავტორმა შეაგროვა ევროპის სხვადასხვა ქვეყანაში გადაღებული ფოტოების რამდენიმე კოლექცია და თითოეული წიგნი თითო მათგანს შეესაბამებოდა.

ახალგაზრდა კაცი, რომელიც ამსტერდამის ერთ-ერთი უნივერსიტეტის სტუდენტი იყო, იმდენად მოიხიბლა ამ სურათებით, რომ გადაწყვიტა საკუთარი პროექტი შეექმნა. დღესდღეისობით კასპერი ცდილობს გაიმეოროს ჰილშერის ფოტოსურათები, ერთადერთი იმ განსხვავებით, რომ სურათებზე მოყვანილი ობიექტები შეესაბამება XXI საუკუნის დასაწყისს. დროთა განმავლობაში დამწყებმა ფოტოგრაფმა გერმანელი მაესტროს კიდევ რამდენიმე წიგნი შეიძინა და ამჟამად მსგავსი ფოტოების გადასაღებად იმავე ღირსშესანიშნაობებს ეძებს.

საინტერესო ფაქტი ჩვენი რედაქციისგან: კურტ ჰილშერი (1881-1948) გერმანელი ფოტოგრაფი და პედაგოგია. ჩვეულებრივი მეტყევის შვილმა შეძლო მასწავლებლის განათლების მიღება, რამაც შესანიშნავი შესაძლებლობები განაპირობა, თუმცა ცნობილი სწორედ ჰობის წყალობით გახდა. მისმა გატაცებამ ფოტოგრაფიისადმი და სწორი კუთხის აღების შესაძლებლობამ ევროპის ბევრ ქვეყანაში სახელი გაუთქვა. ფოტოების პირველი კრებულის გამოქვეყნების შემდეგ შეკვეთები შეკვეთებზე მოსდიოდა. მას მოუწია ლექციებზე უარის თქმა და მხოლოდ შემოქმედებით საქმიანობით დაკავება, რადგანაც ბევრი მოგზაურობა უწევდა, რათა კონკრეტული ქვეყნის შესახებ კონკრეტული მასალები მოეძიებინა.

1910 წლიდან 30–იან წლებამდე კურტმა გამოაქვეყნა ლანდშაფტური და არქიტექტურული ფოტოსურათებით სავსე მრავალი საინტერესო წიგნი გამოაქვეყნა, რომელზეც მოთხოვნა დიდი იყო. მეორე მსოფლიო ომის დროს მისი ნეგატივები ლაიფციგის დაბომბვის გამო განადგურდა, სრული განადგურების შემდეგ კი ფოტოების გადაღება აღარ სურდა. ეს გახდა მიზეზი იმისა, რომ კურტ ჰილშერი თანდათან დავიწყებას მიეცა. ერთ-ერთი ფოტოალბომის წინასიტყვაობაში ნათქვამი მისი სიტყვები წინასწარმეტყველური აღმოჩნდა: ”ვცდილობ, რათა ჩემს წიგნებში ქვეყნის და მისი ხალხის პრიმიტიული სახე წარმოვაჩინო. როგორც ჩაძირული სამყაროს მოწმეები, ჩემი ნახატები კვლავ ისაუბრებენ, თუკი მე სიჩუმეში დიდი ხნის ჩაძირული ვიქნები”.

2. რეალ ალკაზარ დე სევილია ანდალუსიაში-1914 და 2019 წლები (ესპანეთი)

რამდენადაც კურტ ჰილშერი ბევრ სახელმწიფოში სასურველ სტუმრად ითვლებოდა, მას უმაღლესი რანგის ადამიანები და ქვეყნების ლიდერები იღებდნენ. გამონაკლისი არც ესპანეთში მდებარე რეალ ალკაზარ დე სევილიას სასახლის კომპლექსი იყო. დღეისათვის უბრალო ხალხის თვალისთვის დამალული “თოჯინების ეზოში” (Patio de las Muñecas) მოხვედრა მარტივადაა შესაძლებელი, რომელშიც სამეფო ოჯახის პირადი ცხოვრება მიმდინარეობდა, თუმცა მაშინ მას მართლაც დიდ პატივს მიაგებდნენ. საინტერესო იყო არა მხოლოდ ფარული ზონების მონახულება, არამედ მათთან დაკავშირებული ისტორიების მოსმენაც. მაგალითად, სურათზე გამოსახულ შიდა ეზოს ასე მხოლოდ იმიტომ ეწოდა, რომ ერთ-ერთ თაღზე მხატვრებმა ბრწყინვალე ორნამენტების ფონზე ორი პატარა თოჯინა გამოსახეს.

3. ლა ტორრე დელ ორო სევილიაში-1914 და 2019 წლები (ესპანეთი)

ლა ტორრე დელ ორო (ოქროს კოშკი) ტალბარანა მდებარეობს სევილიაში, მდინარე გვადალკვივირის მარცხენა სანაპიროზე. 37 მეტრი სიმაღლის მქონე მავრიტანული კოშკი ჯერ კიდევ 1220 წელს განთავსდა, როგორც შუქურა, რომელიც დროთა განმავლობაში გადაიქცა ნავსადგურის დაცვისათვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან ფორპოსტად. თუმცა ის, რასაც ახლა ვხედავთ, მხოლოდ აღდგენილი ნაგებობაა, რადგან აცკოშკი განადგურდა მე –18 საუკუნეში მომხდარი ყველაზე ძლიერი მიწისძვრის დროს.

ქალაქის სიმბოლოდ ქცეული არქიტექტურული ძეგლის სრულად აღდგენას 2 საუკუნე დასჭირდა. ამ დროისთვის კოშკში გახსნილია საზღვაო მუზეუმი, რომელსაც სტუმრობენ არა მხოლოდ ისტორიის შესწავლის მიზნით, არამედ ღია ტერასაზე მოსახვედრად. იქიდან შეგიძლიათ დატკბეთ ფანტასტიკური პანორამით და თქვენი სახლის არქივისთვის ბევრი სურათი გადაიღოთ.

4. პონტე დეი სუსპირი ვენეციაში-1925 და 2018 წლები ( იტალია)

პონტე დეი სუსპირი (“ოხვრის ხიდი”) ვენეციაში 1600-1630 წლებში აშენდა “დოჯეის სასახლისა” (Palazzo Ducale) და ციხის დასაკავშირებლად. ამ საშინელ დამაკავშირებელ რგოლს “ოხვრის ხიდი” ეწოდა მხოლოდ იმიტომ, რომ პატიმრები, მის გავლის დროს ხვდებოდნენ, რომ მზის შუქს ვეღარ დაინახავდნენ. ისტორიკოსების აზრით, ამ ციხეში დატყვევებული კაზანოვა და გალილეო გალილეიც კი  გადასულან პონტე დეი სუსპირიზე.

აღსანიშნავია: 2018 წელს კასპერ მოლენარმა ახალი ფოტო სპონტანურად გადაიღო კარნავალის ფინალზე დასწრების დროს. ამ დროს მას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა შეძენილი კურტ ჰიელსერის წიგნი იტალიაზე, თუმცა რაკურსი იდენტური აღმოჩნდა.

5. ქალაქის კარიბჭე ტროგირში – 1926 და 2019 წლები (ხორვატია)

ქვის კარიბჭე, რომლის საშუალებითაც შეგიძლიათ ქალაქის ტროგირის ძველ ნაწილში მოხვდეთ, ერთი საუკუნის წინანდელ დიდებულებას კვლავაც ინარჩუნებს. ერთადერთი, რაც შეუქცევადად დაიკარგა, თაღის ზემოთ არსებული ვენეციური ლომია, თუმცა გამქრალია არა მხოლოდ ეს ლომი. როგორც აღმოჩნდა, 1932 წლის 1 დეკემბერს, ღამით, ლომების რვა ქანდაკება სასტიკად გაანადგურა იუგოსლავიელ ახალგაზრდა ნაციონალისტთა ჯგუფმა. ღამით, ძველი საზოგადოებრივი შენობებიდან გაქრა ყველაფერი, რაც ითვლებოდა იტალიის ბატონობის სიმბოლოდ და არა არქიტექტურის ჩვეულებრივ ელემენტად.

იმდროინდელი გაზეთები ამ ინციდენტის შესახებ შემდეგნაირად წერდნენ: ”ამ დანაშაულის ჩამდენები ვენეციელ ლომებს განიხილავდნენ არა ძველ ძეგლებად, არამედ აღმოსავლეთ ადრიატიკის ”იტალიურობის” რეალურ პოლიტიკურ სიმბოლოებად. კერძოდ, იტალიელმა ნაციონალისტებმა და ფაშისტურმა პროპაგანდამ ბოროტად გამოიყენეს ხორვატიის სანაპიროზე ამ ძეგლების არსებობა და ის ფაქტი, რომ ვენეცია ​​ერთ დროს დალმაციასა და ისტორიას განაგებდა“.

6. ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ბლედის ტბაზე – 1926 და 2018 წლები (სლოვენია)

ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია მდებარეობს კლდოვან კუნძულზე, ბლედის ტბის შუაგულში. მისი 54 მეტრიანი სამრეკლო შორიდან არა მხოლოდ მომლოცველთა ყურადღებას იზიდავს. შუა საუკუნეების არქიტექტურის შესანიშნავი მაგალითი, რომლის დათვალიერებაც ახლაც შესაძლებელია, ჯერ კიდევ XVII საუკუნეში შეიქმნა, რადგან 1509 წელს ხის წინამორბედი ეკლესია დაიწვა.

საინტერესო ფაქტი: კლდოვან კუნძულზე, სადაც ახლა აღნიშნული ტაძარი მდებარეობს, არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს პრეისტორიული და სლავური დასახლებები, რომლებიც თარიღდება ძვ.წ. XI-VIII საუკუნეებითა და ახალი წელთაღრიცხვით IX-X საუკუნეებით. გათხრების დროს აქ იარაღის, საყოფაცხოვრებო ნივთებისა და იარაღის გარდა, 124 საფლავი და რამდენიმე რელიგიური ობიექტი იქნა ნაპოვნი, ამიტომაც მკვლევარებმა დაასკვნეს, რომ ეს ადგილი ათასობით წლის განმავლობაში წმინდად ითვლებოდა.

7. სატურნის ტაძარი რომში – 1925 და 2016 წლები (იტალია)

მიუხედავად იმისა, რომ ნაკლებად სავარაუდოა, ვინმემ რაიმე განსაკუთრებული განსხვავებების ან საოცარი გარდაქმნების პოვნა შეძლოს პლანეტის უძველესი სტრუქტურის – რომში მდებარე სატურნის ტაძარში, სურათები მასშტაბით და საიდუმლოებით მაინც შთამბეჭდავია. და ეს გასაკვირიც არაა, რადგანაც ტაძარი აშენდა ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 497 წელს. ე და არა მხოლოდ ღვთაების სალოცავ ადგილს, არამედ აერატორიუმსაც წარმოადგენდა, სადაც ინახებოდა რომაელთა ოქროსა და ვერცხლის მარაგები.

8. როზარიას ღვთისმშობლის ეკლესია პერასტში-1926 და 2018 წლები (ჩერნოგორია)

კოტორის თვალწარმტაცი ყურის სანახევრო გზაზე ტურისტები უძველეს ქალაქ პერასტში ხვდებიან, სადაც მართალია დრო ქვის სახლებსა და ვიწრო ქუჩებში გაყინულია, თუმცა მაინც კომფორტისა და მოხერხებულობისაკენ სწრაფვის სურვილი ჭარბობს. მცირე კაფეები ბალდახინებით, რომლებიც მოგზაურებს მწველი მზისაგან იცავდა, ახლა ისტორიული ღირსშესანიშნაობების ნაწილს წარმოადგენენ, თუმცა ტურისტებიც არ დარჩებიან უკმაყოფილოები, რადგანაც გრილი ოთახები კონდიციონერით ბევრად უკეთესია. მით უმეტეს, რომ XVII საუკუნეში აშენებულ როზარის ღვთისმშობლის ეკლესიამდე ასიოტე მეტრიღა რჩება. მხოლოდ ასი მეტრია დარჩენილი. და ეს შესანიშნავი მიზეზია სასეირნოდ, რათა არქიტექტურის ნამდვილ შედევრებს ხელით შეეხოთ.

9. პუენტე ნუევოს ხიდი რონდაში – 1914-1916 და 2019 წლები (ესპანეთი)

ამ ფოტოზე გამოსახული პუენტე ნუევოს ხიდი ასოცირდება არა იმდენად ლეგენდებთან, რამდენადაც სისხლიან მოვლენებთან, რომლებმაც მრავალი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირეს. პუენტე ნუევო დაჯო დე რონდას გადამკვეთი სამი გადასასვლელიდან ერთ – ერთია, რომელიც მღელვარე მდინარე გვადალევინზე გადის. მე -18 საუკუნიდან დაწყებული, პირველი მშენებლობიდან, რომელსაც 50 მუშა შეეწირა, ამ ადგილებში ხშირად ხდებოდა გაუთვალისწინებელი კატასტროფები. კურტ ჰილშერის სურათები, რომლებიც 1914-1916 წლებშია გადაღებული, ამ ზიანის აშკარა მტკიცებულებად იქცა. მათზე კარგად ჩანს სახლები და წისქვილი, რომელშიც რამდენიმე ოჯახი ცხოვრობდა და მუშაობდა, თუმცა ძლიერი მეწყრის დროს, რომელიც 1917 წლის ივლისში მოხდა, ისინი უბრალოდ პირისაგან მიწია აღიგავა. ამ დროს 15 ადამიანი გარდაიცვალა.

10. კიდევ რამდენიმე საოცარი კადრი, რომელთა გადაღება აღფრთოვანებულმა ჰოლანდიელმა, კასპერ მოლენარმა მოახერხა